Khám phá cabin 200 tuổi ‘chìm’ dưới lòng đất tại Thuỵ Điển

Trong một khu rừng tại phía Nam Småland, miền nam Thụy Điển, có một dạng nhà ‘nấm’ đặc biệt mà bạn có thể thuê trên Airbnb. Chúng được biết đến với tên gọi là “backstugas”.

40

“Backstugas” trong tiếng Thuỵ Điển có nghĩa là “nhà trên đồi”. Vào những năm đầu thế kỉ 17 và 18, đây chính là nơi sinh sống của những người nghèo nhất tại Thuỵ Điển.

Ảnh chụp một căn backstugas tại Thuỵ Điển vào năm 1925

Thông thường, các backstugas được thiết kế như một căn phòng đơn và được xây nghiêng sâu trong sườn đồi, với sàn nhà thấp và bốn bức tường trải dài xuống lòng đất. Ba lớp tường đầu được xây bằng gỗ và có nhiệm vụ như “khung xương” trong khi đó, sườn đồi sẽ đóng vai trò như là phần lưng nhà và đồng thời cũng là bức tường thứ tư được xây bằng đá. Phong cách kiến trúc này phổ biến tại phía nam và tây nam Thuỵ Điển, nơi gỗ từng là vật liệu xây dựng có chi phí cao.

Nội thất của một căn backstugas tại Småland, năm 1904

Theo khía cạnh pháp lý, backstugas là những ngôi nhà trên phần đất không còn giá trị nông nghiệp hoặc bị bỏ hoang và được xây dựng trái phép trong khuôn viên địa phận đất thuộc quyền sở hữu của người khác. Những người sống trong những ngôi nhà này thường làm việc cho những người chủ đất và được gọi là các “backstugusittare” (thợ trông nom đồi).

Backstugas có thể là nơi định cư của những người già đã về hưu không có người thân chăm sóc hay những người vô gia cư nghèo khổ, những người không có nguồn thu nhập không ổn định hoặc kiếm sống bằng cách ăn xin, sống nương tựa vào tài sản của người khác,… thậm chí đôi khi đây cũng chính là nơi cư trú của những tên tội phạm bị truy nã quốc tế. Do không đủ khả năng để tự chu cấp cho những sinh hoạt hàng ngày nên ngoài giúp đỡ tạo việc làm, thỉnh thoảng các chủ đất phải hỗ trợ cho phép họ sử dụng một phần đất nhỏ trên đồi để trồng khoai ăn hoặc làm vườn để kiếm thêm thu nhập.

Hiện tượng “sống tạm bợ” này bắt đầu từ những năm đầu thập niên 60 và được chính phủ xem là một cách để trốn thuế. Ngôi nhà có thể do một gia đình sống ở đó nhưng trách nhiệm thanh toán thuế lại thuộc về người chủ sở hữu phần đất. Những ngôi nhà như vậy thường được xây trên vùng đất không còn lợi ích cho nông nghiệp, đất chung của làng hay của giáo xứ.

Ngày nay, khi địa vị xã hội của các backstugusittare dần được cải thiện, những căn backstugas lần lượt bị bỏ hoang và mục nát. Hiện chỉ còn một số căn đã được tu sửa và phục hồi tại Åsle, ngoại ô Falköping. Du khách có thể tới tham quan, cắm trại hoặc trải ngiệm qua đêm tại những căn “nhà tranh vách đất” phong cách Thuỵ Điển này. Căn cabin dưới đây là một trong số những ngôi nhà đã được đưa vào quá trình bảo dưỡng.

Vào những năm đầu thập niên 80, một người đàn ông tên Little Jon đã sống tại căn backstugas này. Thay vì được xây dựng theo phong cách kiến trúc truyền thống, căn cabin này lại được kiến tạo theo mô hình ‘chôn chân’ dưới lòng đất với toàn bộ tường và sàn nhà được xây bằng đất và đá, ngoại trừ phần mặt tiền và mái nhà là sử dụng bằng gỗ.

Mái nhà gần như được làm phẳng so với độ cao của mặt đất, làm cho chiếc cabin trông như vô hình trong khu rừng hoang vắng

Toàn bộ phần thân của căn nhà được vùi sâu dưới lòng đất

Thật khó để phát hiện đây là một ô cửa sổ nếu không có những tia sáng từ đốm lửa trong nhà chiếu lên

Ngôi nhà này được xây dựng trên mảnh đất được cho thuê bởi hai người chủ khác nhau. Những người sống tại đây đều làm việc cho những vị chủ đất để kiếm sống. Do gánh nặng cơm áo gạo tiền và áp lực cuộc sống cực khổ, cả mẹ lẫn anh trai của Jon đều đã tự vẫn tại một hồ nước gần nhà.

Phần mái được lợp gỗ và chỉ có duy nhất 1 khung cửa sổ kín

Ống khói được xếp bằng đá

Nội thất đơn sơ và giản dị

Nhìn từ bên dưới lên sẽ có cảm giác lọt thỏm giữa thảm rừng hoang dã

 

Như Hoàng